Rotor Teknolojileri Laboratuvarı
İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi bünyesinde, döner kanatlı hava araçları ve rotor sistemleri alanında yenilikçi araştırmalar yürütmekteyiz.
Misyonumuz
Rotor Teknolojileri Laboratuvarı (RTL), ölçeklendirilmiş helikopter ana/kuyruk rotor palleri üzerinde titreşim azaltılması veya performans artışı sağlanması, yeni nesil pal tasarımları, ana rotor ve kuyruk rotorunda ve bu rotorları destekleyen alt sistemlerde yenilikçi teknolojilerin geliştirilip uygulanması misyonuna sahiptir. Çalışma alanları sadece helikopterlerle sınırlı olmayıp rotorlu hava araçları kapsamına giren tüm taşıtlar ve rüzgâr türbinleri gibi döner kanatlara sahip sistemleri de kapsamaktadır.
Vizyonumuz
Döner kanatlı hava aracı teknolojileri alanında Türkiye’nin önde gelen araştırma merkezi olmak; akıllı malzemeler, aktif kontrol sistemleri ve yeni nesil rotor tasarımları konularında uluslararası düzeyde bilgi üretmek ve havacılık sanayisinin ihtiyaç duyduğu nitelikli araştırmacı insan gücünü yetiştirmektir. Laboratuvarımız, üniversite-sanayi iş birliği ile Türk havacılık ekosisteminin gelişimine katkı sağlamayı ve döner kanat teknolojilerinde küresel ölçekte rekabetçi bir konum elde etmeyi hedeflemektedir.
Kurulma Gerekçesi
Laboratuvar, TUSAŞ Döner Kanat Teknoloji Merkezi (DKTM) ve Savunma Sanayi Müsteşarlığı (SSM) tarafından desteklenen “Helikopter Pallerindeki İstenmeyen Titreşimlerin Azaltılması ve/veya Verim Artışının Sağlanması için Sayısal ve Deneysel Çalışmalar” başlıklı Ar-Ge Projesi kapsamında kurulmuştur. Akıllı malzemeler ile aktif kontrolü sağlanan pallerde araştırma yapılması, gerekli deneylerin yürütülmesi ve helikopter rotor sistemleri konusunda nitelikli araştırmacıların yetiştirilmesi temel kurulum amaçları arasındadır.
Laboratuvar Bilgileri
Rotor Teknolojileri Laboratuvarı
Döner kanatlı hava araçları ve rotor sistemleri üzerinde yeni nesil yapısal uygulamalar, akıllı malzeme teknolojileri ve performans artırımına yönelik deneysel ve teorik çalışmalar yürütmekteyiz.
Amacımız
Döner kanatlı hava araçları ve döner kanatlı sistem palleri üzerinde yeni nesil yapısal uygulamalar ve akıllı malzeme uygulamaları ile performans artırımı ve tasarım iyileştirmesine yönelik deneysel ve teorik çalışmalar yürütmektir.
Görevimiz
Ölçeklendirilmiş helikopter ana/kuyruk rotor palleri üzerinde titreşim azaltılması veya performans artışı sağlanması, yeni nesil pal tasarımları, ana rotor ve kuyruk rotorunda yenilikçi teknolojilerin geliştirilip uygulanması. Geleneksel rotor sistemlerinden akıllı malzeme kullanımlı yenilikçi rotor sistemlerine kadar geniş bir çalışma alanına sahiptir.
Kurulma Gerekçesi
TUSAŞ Döner Kanat Teknoloji Merkezi (DKTM) ve Savunma Sanayi Müsteşarlığı (SSM) desteğiyle, Dr. Öğrt. Üyesi Özge Özdemir yürütücülüğündeki Ar-Ge Projesi kapsamında kurulmuştur. Akıllı malzemeler ile aktif kontrollü pallerde araştırma yapılması, deneylerin yürütülmesi ve nitelikli araştırmacı yetiştirilmesi temel kurulum amaçlarıdır.
Araştırma ve Uygulama Alanları
RTL bünyesinde yürütülen çalışmalar, döner kanatlı hava araçları ve sistem palleri üzerinde tasarım, akıllı malzeme/kompozit malzeme uygulamaları ve performans artışına yönelik araştırmaları içermektedir.
- Geleneksel ve yeni nesil rotor sistemleri tasarımı
- Akıllı malzeme (piezoelektrik) ile aktif kontrollü paller
- Şekil değiştiren pal tasarımları ve analizleri
- Eksenel derecelendirilmiş malzeme uygulamaları
- Ana/kuyruk rotor alt sistemlerinde yenilikçi teknolojiler
- Elektrikli ve hibrid sistemlerle desteklenen rotor sistemleri
- Rüzgâr türbinleri ve döner kanatlı tüm taşıtlar
Projeler
Aktif Flap ve Aktif Burulma Kontrollü Helikopter Palleri için Aeroelastik Analiz Kodu Geliştirilmesi
Yenilikçi Teknoloji Yaklaşımları ile Helikopter Pallerindeki İstenmeyen Titreşimlerin Azaltılması / Verim Artışının Sağlanması için Sayısal ve Deneysel Çalışmalar
Yayın Çalışmaları
Laboratuvar Olanakları
Araştırma ve deneyler için kullanılan temel ekipmanlar
Pal Test Standı
Rotor pallerinin askı durumundaki performans verilerini deneysel olarak elde etmek için kullanılır.
Güvenli Test Odası
Rotor test sistemlerinde test esnasında güvenli test alanı oluşturmak için kullanılır.
AC Motor, Sürücü ve Encoder
Pal test standının hareket kaynağı olarak kontrollü dönüş hareketi sağlar.
APA 200M Piezoelektrik Eyleyici
Paller üzerindeki flaplara dönme hareketi sağlamak için yüksek frekansta doğrusal hareket üretir.
Tork ve İtki Sensörleri
Test pallerinin ürettiği itki ve tork değerlerini ölçmek için kullanılır.
Slipring (20 Kanal)
Dönme halindeki sistemler ile sabit ekipmanlar arasında elektrik iletimini sağlar.
Kompozit Üretim Ekipmanları
Karbon fiber pallerin üretimi için kompozit malzeme işleme ekipmanları.
Prusa i3 MK3S 3D Yazıcı
Test standı ve pal parçalarının 3 boyutlu üretimi için kullanılır.
Rigol Osiloskop ve Sinyal Jeneratörü
Piezoelektrik malzemeye gönderilen sinyalleri ölçmek ve üretmek için kullanılır.
Laboratuvar Bilgileri
Ekibimiz
Laboratuvarımızın akademik kadrosu
Dr. Öğrt. Üyesi Özge Özdemir
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi, Uçak Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi. Döner kanatlı hava araçları, akıllı malzeme uygulamaları, aktif kontrollü rotor sistemleri ve helikopter pali aerodinamiği/yapısı alanlarında araştırma yürütmektedir. TUSAŞ-DKTM ve SSM destekli Ar-Ge projelerinin yürütücüsüdür.
Hüseyin Ural
İTÜ Uçak ve Uzay Mühendisliği Lisansüstü Programı. Helikopter pali morfolojisi, küçük İHA aerodinamiği ve performans analizi alanlarında çalışmaktadır.
Ömer Faruk Cömert
Rotor Teknolojileri Laboratuvarı deneysel çalışmalarına ve laboratuvar operasyonlarına destek vermektedir.
Süreyya Zisan Şaşmaz
Rotor Teknolojileri Laboratuvarı araştırma faaliyetlerine ve akademik çalışmalara katkı sağlamaktadır.